Congres Finance & Sustainability

De term maatschappelijk verantwoord ondernemen dreigt al aan inflatie onderhevig te raken, nog voordat de echte betekenis in de financiële sector is verankerd. Dat moet anders, daar waren alle sprekers het donderdagmiddag in Breda het over eens.

Gast-sprekers Jan-Kees de Jager (minister van Financiën) en Willem Vermeend (oud-staatsecretaris van Financiën) benadrukten nog eens het belang van verantwoord en duurzaam ondernemen.

MVO? Dat is vooral een kwestie van ethiek, vindt HighQ-directeur Theo Quaijtaal. Hij probeert met HighQ het begrip al sinds 2000 op de agenda te zetten, maar volgens hem heeft verantwoord ondernemen pas sinds de recente kredietcrisis ook echt maatschappelijk draagvlak. Quaijtaal: “Na de crisis van 2002 kreeg MVO maar mondjesmaat aandacht. Maar de daadwerkelijke interesse nam pas sinds de economische crisis in 2008 een vlucht.”

Minister de Jager zet hoog in, hij wil dat het vertrouwen in de sector terug gaat naar 100 procent. “Verantwoordelijkheid en transparantie zijn daartoe de sleutelwoorden,” zo legde hij zijn toehoorders uit. Een bijbehorende cultuuromslag acht hij al in volle gang, het is nu aan de banken te laten zien dat ze orde op zaken stellen. De Jager is opgetogen dat de discussie over maatschappelijk ondernemen wordt gevoerd. Dat dwingt banken zowel naar elkaar als naar consumenten toe, zo helder mogelijk te opereren.

zelf doen

Maar de minister van Financiën bracht ook een waarschuwende boodschap namens zijn kabinet. Niet wetgeving, maar zelfregulering is volgens de minister het belangrijkste middel om duurzaamheid te verstevigen in de samenleving.  

HighQ is al enige jaren actief op dat terrein. MVO, sustainability, mens & milieu, duurzaam ondernemen, het zijn inmiddels allemaal sociaal geaccepteerde begrippen. Maar hoe veranker je die binnen een organisatie, en vooral: hoe maak je (toekomstig) financieel specialisten bewust van de belangrijke rol die zij bij implementatie en uitvoering spelen? Daartoe organiseert HighQ onder andere samen met Business Universiteit Nyenrode een programma over ethiek. Voor Theo Quaijtaal is het uiteraard heel belangrijk dat toekomstige  controllers en financieel managers ‘sustainability’ op de agenda weten te krijgen binnen hun managementteam. Maar aandacht voor het onderwerp vragen is één ding. “Wellicht nog veel moeilijker voor specialisten is hun rug recht te houden binnen een organisatie als het gaat om MVO. Hoe doe je dat?” Ook daarin traint HighQ.

lectoraat

In samenwerking met Avans organiseert HighQ ook binnen de Hogeschool een dilemmaworkshop die alles te maken heeft met moraal en integriteit. Van energiegebruik tot het declaratiegedrag van de baas. Sinds 1 september 2010 heeft Avans zelfs een nieuw lectoraat Finance & Sustainability, zodat MVO een integraal onderdeel kan uitmaken van de bedrijfseconomische opleiding.

Hessel Abbink Spaink is de trotse, aangewezen lector. Tijdens het congres gaf hij aan dat de financiële sector kampt met twee belangrijke problemen, waar hij niet alleen zijn studenten maar ook het bedrijfsleven op alert wil maken. “Ten eerste kijken we nog te veel alleen naar cijfers. En ten tweede er is te weinig onderling vertrouwen in de financiële sector.” Daar wil Abbink Spaink met behulp van zijn lectoraat verandering in brengen. Paul Rüpp, voorzitter College van Bestuur van Avans uitte op het congres zijn zorgen over de morele beperkingen die afgelopen decennia zijn weggevallen in de financiële sector. Maar de voorzitter is positief en hoopvol. Want, begrippen als moraal en integriteit kunnen we juist nu, in deze tijd weer overdragen aan de jongste generatie, aldus Rüpp. “Onze studenten kunnen in de toekomst een belangrijke bijdrage leveren aan een duurzame samenleving.”

Oud-staatssecretaris en voormalig minister van Sociale Zaken Willem Vermeend valt hem bij tijdens het congres. Volgens Vermeend is de welvaart van een land gebaseerd op drie peilers: digitalisering, duurzaamheid én onderwijs. Ook hij ziet een kentering: “Vroeger was financieel en duurzaam ondernemen niet belangrijk, maar anno 2011 staat het ook eindelijk op de agenda van de hoge commissarissen.” Toch mag het wat hem betreft nog wel een tandje hoger: banken en organisaties moeten nog veel meer ‘MVO-gedrag’ vertonen. “Ze zullen zich in hun jaarverslaglegging echt meer moeten verantwoorden.”

Voor vakbondsman Jaap Smit heeft duurzaam nog een andere dimensie, namelijk die van de relatie werknemer-werkgever. De voorzitter van het CNV vraagt zich af of we mensen duurzaam aan het werk kunnen houden in de toekomst, als dit niet op de agenda wordt gezet. Want MVO staat gelijk aan fatsoenlijk ondernemen.

lange termijn

Opvallende aanwezige uit het bedrijfsleven was Daan van Baarsen, financieel directeur van de Efteling. ‘s Lands oudste en bekendste themapark had zelfs niet bestaan als ze niet al bij de oprichting in de jaren dertig waren begonnen met duurzaam ondernemen, aldus Van Baarsen. Duurzaam bouwen, met behoud van de bosrijke omgeving, daar plukt het gelauwerde pretpark vandaag de dag nog steeds zijn vruchten van.

De kern van duurzaamheid is houdbaarheid op de lange termijn in plaats van gewin op de korte termijn. Van financieel directeur tot vakbondsman tot de minister van Financiën. Iedereen was het er over eens. En daar moeten organisaties en bedrijfsleven nu meer dan ooit op anticiperen. HighQ directeur Theo Quaijtaal sluit daar op aan: “Het is zo’n ontzettend actueel thema. Ga maar na, nu leven we met 6 miljard mensen op de wereld, in 2040 zijn we met 9 miljard bewoners. Hoe gaan we dat met elkaar doen? Door ten eerste ons bewust te worden van onze eigen maatschappelijke verantwoordelijkheid. HighQ wil daar een bijdrage aan leveren.”