Geen grip op je bedrijfsresultaat is net als kiespijn

Een van de doelstellingen vanuit finance en control is om de ondernemer en de onderneming grip op het resultaat te bieden. Om een thema scherp te krijgen, helpt het vaak als je het onderwerp omdraait of uitvergroot en het van een andere kant bekijkt.


Een van de doelstellingen vanuit finance en control is om de ondernemer en de onderneming grip op het resultaat te bieden. Nu krijg ik nog wel eens de vraag of grip op het bedrijfsresultaat niet hetzelfde is als je zaakjes op orde hebben. We hebben het dan toch over operationele aansturing en aangelegenheden? De rol van finance daarbij is dan toch beperkt? Een groot misverstand. Dit vraagt om een blik achter de cijfers. 

Als er géén grip is

Om een thema scherp te krijgen, helpt het vaak als je het onderwerp omdraait of uitvergroot en het van een andere kant bekijkt. Stel dan de vraag ‘Wat nou als het niet zo is, wat gebeurt er dan?‘. Voor veel zaken geldt dat je het vanzelfsprekend vindt dat iets op orde is en dat het werkt, totdat ‘plots’ blijkt dat het niet zo. Ik maak daarbij graag de vergelijking van grip op het bedrijfsresultaat met de staat van je gebit. Je hebt pas door dat er wat aan de hand is, als het te laat is en je met een stevige kiespijn naar de tandarts moet. De gevolgen van het feit dat je je gebit verwaarloost door te weinig te poetsen en te flossen, blijken niet na een week, maar pas na maanden. Tja, en dan komt de reprimande van de tandarts.

Aan welke signalen kun je merken dat er afnemende grip of zelfs geen grip meer is op het bedrijfsresultaat? Ik noem er een aantal:

  • Niet tijdig rondsturen van periodieke rapportages
  • Rapporten bevatten geen begroting en een prognose voor lopend jaar ontbreekt
  • Budgetten hebben geen draagvlak, want deze zijn een kopie van vorig jaar en dus niet toekomstgericht
  • Medewerkers hebben bij navraag geen idee over de missie, visie en strategie van het bedrijf
  • Vooral oog voor de winst- en verliesrekening en minder tot geen voor de balans en de kasstroom
  • Sturen op financiële parameters als winst, in plaats van ook op operationele indicatoren en de bedrijfskritische KPI’s
  • Afnemende omzetten zonder dat afdeling verkoop weet waardoor dat komt
  • Overschrijding van kosten, zonder dat de verantwoordelijke manager gaat sturen op kostenbeheersing
  • De organisatie heeft er geen idee van hoe het er werkelijk voor staat met de resultaten
  • Management laat het achterwege om de resultaten grondig te analyseren en concrete acties te nemen
  • Afspraken om iets te doen worden uitgesteld of niet nagekomen
  • Men neemt elkaar de maat en maakt elkaar verwijten in plaats van gezamenlijk te werken aan de benodigde resultaatsverbetering
  • Paniekvoetbal: vooral kortetermijnacties en -maatregelen op hoop van zegen

Bovenstaande signalen lopen in ernst op. In een dergelijke situatie zijn medewerkers niet gemotiveerd om een stap extra te zetten. Zo zijn er meer kleine en grote signalen die vast herkenbaar zijn. Negeer je de negatieve signalen te lang, dan komt op enig moment de reprimande van de aandeelhouders, de bank of andere belanghebbenden.

Als er wél grip is

Als je dus de situatie van geen grip weer omdraait, dan ontstaat de ideaalsituatie waarin er wel grip is op de ontwikkeling van het bedrijfsresultaat. Dat ziet er dan als volgt uit:

  • Periodieke rapportages zijn tijdig beschikbaar bij de budgethouders
  • Rapporten bevatten zowel een begroting als een actuele jaarprognose
  • Budgetten hebben draagvlak, de getallen zijn SMART en toekomstgericht
  • Medewerkers zijn enthousiast over de missie, visie en plannen van het bedrijf
  • Er is zowel oog voor de winst- en verliesrekening als voor de balans en de kasstroom
  • Sturen op KPI’s die echt aansluiten bij het ondernemingsplan en de strategie
  • Bij afnemende omzetten kent de afdeling verkoop al de achterliggende oorzaak
  • Bij overschrijding van kosten is de verantwoordelijke manager al bezig met kostenbeheersing
  • De organisatie weet kamerbreed hoe het er werkelijk voor staat met de resultaten
  • Het management neemt de tijd om de resultaten, zoals getoond op het KPI-dashboard, grondig te analyseren en concrete acties te nemen bij afwijking ten opzichte van plan
  • Door de organisatie stroomt energie om gezamenlijk te werken aan een resultaatsverbetering en het is vanzelfsprekend dat ‘afspraak = afspraak’
  • Verbetermaatregelen zijn doordacht en komen vanuit een langetermijnvisie

Kortom: het is leuk om voor het bedrijf te werken en iedereen is gemotiveerd om elke dag zijn steentje bij te dragen aan succes. Geen kiespijn en geen vervelend bezoek aan de tandarts. En bij de jaarlijks controlebeurt niets dan lof van de tandarts vanwege het ‘goede poetsen en stokeren met een ragertje’.

Finance toetst net als een tandarts

Met de omkering van geen/wel grip op het bedrijfsresultaat wordt duidelijk dat de rol van de financiële organisatie net zo zwaar weegt als die van de operatie. Ik vind het belangrijk dat daar een natuurlijke vorm van evenwicht en tegenwicht bij ontstaat. Immers, het is de taak van finance en control om te zorgen dat de afgesproken rapportages tijdig beschikbaar zijn. Finance coördineert het budgetproces en het opstellen van prognoses. En in samenspraak met finance wordt het KPI-dashboard ontwikkelt en besproken. En meer en meer zorgt de business control functie voor analyses en het boven water halen van relevante data. De controller heeft een belangrijke signaalfunctie.

Het is aan het management en de operatie om de handschoen op te pakken om bij afwijkingen ten opzichte van plan adequate maatregelen te nemen. En niet door het rode licht te blijven rijden. Dat leidt tot kiespijn. En zo is de controller tegelijkertijd ook de tandarts van de organisatie. Hij of zij doet de regelmatige controlebeurten. Gaat het goed en is er grip, dan deelt hij een compliment uit. Blijkt bij de controle dat de resultaatontwikkeling negatief is en de grip vermindert, dan kijkt hij na wat er aan de hand is, zegt iets over het poetsen en helpt bij het wegnemen van de kiespijn. In een organisatie met grip op het resultaat, gaat iedereen graag naar de tandarts. Geen gaatje te vinden!

Eldert de Jager

Eldert de Jager is verbonden als partner en adviseur aan HighQ.

Eldert is finance professional met een veelzijdige staat van dienst in diverse branches en bedrijfsprocessen en ruim vijfentwintig jaar actief als financieel manager en controller. Hij helpt bedrijven bij het professionaliseren van de financiële organisatie en het bieden van grip op het bedrijfsresultaat. Vanuit deze gedrevenheid zorgt hij voor een optimale financiële P&C cyclus, KPI’s en stuurinformatie die aansluiten bij de strategische doelen waardoor managers beter in staat zijn om resultaatgerichter te sturen. Door zijn directe, waarderende wijze van communiceren, maakt hij onderwerpen bespreekbaar op ieder niveau en dat maakt hem tot een no nonsense sparringpartner voor het MT en de business. Daarnaast geeft Eldert lezingen en masterclasses Controlling 2.0 en ‘Sturen met een KPI dashboard’ en is auteur van het eBook ‘Snel grip op jouw bedrijfsresultaten in 10 stappen’.

Reageren Laat ons weten wat je vindt van deze blog. Velden gemarkeerd met een '*' zijn verplicht.
Naam *
E-mail (wordt niet getoond op de website) *
Reactie *

De schrijver

Eldert de Jager
Eldert de Jager is verbonden als partner en adviseur aan HighQ.
Neem contact op

Recente artikelen van Eldert de Jager

Populair